Nadciśnienie - naturalne sposoby w walce z ukrytym zabójcą
U ludzi mających ponad 55 lat istnieje ponad 90% ryzyko rozwoju wysokiego ciśnienia krwi.[1] Eksperci szacują, że ten „ukryty zabójca” odpowiada za 40,5 miliona wizyt u lekarza każdego roku.[2] Niestety, są one często zbyt późne.
Nieodpowiednia kontrola ciśnienia krwi powoli uszkadza nerki i układ naczyniowy, często doprowadzając do ataku serca, udaru czy niewydolności nerek.[3]
Każdego roku w wyniku nadciśnienia umiera dziesiątki tysięcy osób.[4] Jednak większości tych zgonów można by uniknąć – wcześnie podejmując działania naprawcze. Badania wykazały, że starzejący się ludzie, u których zaobserwowano choćby 5-punktowy spadek rozkurczowego ciśnienia krwi, mogą aż o 16% zmniejszyć ryzyko wystąpienia śmiertelnych komplikacji związanych z nadciśnieniem.[5]
Ten artykuł omawia odkrycia zespołu naukowców z Cambridge, ujawniających niedrogi i łatwo dostępny sposób lepszego zarządzania nadciśnieniem, przy zastosowaniu określonych substancji odżywczych.
Nadciśnienie - fascynujące odkrycia
Niedawne badania przeprowadzone przez naukowców z Cambridge Institut for Medical wykazały niebezpieczny związek między stresem oksydacyjnym a angiotensyną, hormonem, który często podnosi ciśnienie krwi do niebezpiecznych poziomów. Aiwu Zhou i inni badacze skupili się na procząsteczce angiotensyny, angiotensinogenie.[6] Używając rentgenografii strukturalnej o ultra wysokiej rozdzielczości, zespół Zhou zbadał podstawowe mechanizmy kierujące wysokim ciśnieniem.
W obecności stresu oksydacyjnego, cząsteczka angiotensinogenu zmienia swój kształt i zalewa układ angiotensyną![7] Doprowadziło to do odkrycia “utleniającego przełącznika” , który wpływa na stan ciśnienia krwi. Zespół Zhou zidentyfikował całkowicie nowe powiązanie między stresem oksydacyjnym i nadciśnieniem.
Jednak naukowcy od dawna zdawali sobie sprawę z faktu, że przeciwutleniacze zapewniają pewną ochronę przed nadciśnieniem. Dlatego praca Zhou wzbudza zainteresowanie substancjami odżywczymi, które walczą z oksydacją i trzymają nasze organizmy z dala od angiotensyny. Niedawne odkrycia wykazały, że niektóre związki przeciwutleniające mogą hamować sam enzym konwertujący angiotensynę (ACE), wpływają na efekt obniżania ciśnienia krwi. Zbadajmy zatem kilka naturalnych sposobów radzenia sobie z problemem, jakim jest nadciśnienie oraz ich promujące zdrowie mechanizmy działania.
Nadciśnienie a białko serwatkowe
Pochodzące z mleka, białka serwatkowe są przeciwutleniaczami, co może decydować o ich przeciwnadciśnieniowych właściowościach.[8] Wpływają również na rozluźnienie sie naczyń krwionośnych i redukują ich “sztywność”.[9] Profesor Zhou odkrył, że poziom antyoksydantów bezpośrednio wpływa na dostępność angiotensyny, co tłumaczy jak białko serwatkowe może walczyć z wysokim ciśnieniem krwi.[10] Badania przeprowadzone na ludziach wykazały, że u osób spożywających bogate w serwatkę lub wzbogacone o nią produkty mleczne, nastąpiła redukcja ciśnienia krwi, w przeciwieństwie do pacjentów stosujących placebo i suplementy kazeiny.[11]
W ostatnich latach naukowcy odkryli, że białka serwatkowe wykorzystują bezpośredni, hamujący wpływ na enzym konwertujący angiotensynę (ACE).[12] W ludzkim żołądku i jelicie, białko serwatkowe rozkłada się do bardzo specyficznych, krótkich łańcuchów aminokwasów (peptydów), co czyni z nich skuteczne inhibitory ACE.[13] Badania laboratoryjne stale ujawniają, że u zwierząt z nadciśnieniem, które spożywają pochodne białka serwatkowego występuje redukcja ciśnienia krwi.[14] Efekt ten przypisuje się co najmniej w części hamowaniu ACE.[15] Jest on znacznie mniej skuteczny w porównaniu z lekami na receptę, jednak u niektórych osób stosujących te środki farmaceutyczne pojawiają się efekty uboczne.[16] Pochodne białka serwatkowego mogą być natomiast stosowane przez długi okres czasu, nie powodując przy tym znacznych problemów zdrowotnych.[17] Niedawne próby sugerują, że te aktywne komponenty mleka hamują również uwalnianie innych, zwężających naczynia molekuł, takich jak endotelina-1, oferując kolejny sposób kontroli ciśnienia krwi - w tym nadciśnienie.[18]
Razem, wszystkie te odkrycia sugerują, że białka serwatkowe mogą zmniejszyć ryzyko chorób związanych z nadciśnieniem.[19] Przyjrzyjmy się zatem innym, naturalnym przeciwnadciśnieniowym substancjom odżywczym, które działając wraz z serwatką, wspomagają zdrowie sercowo-naczyniowe.
Nadciśnienie a wyciąg z pestek winogron i resweratrol
Winogrona zawierają wiele biologicznie aktywnych związków, w szczególności polifenoli, takich jak resweratrol i proantocyjanidyny, które wiążą się z poprawą czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.[20]
Wyciąg z pestek winogron jest bogatym źródłem korzystnych związków chemicznych. Zawiera on przeciwutleniacze, które zmniejszają markery stresu oksydacyjnego, takie jak utlenione lipoproteiny o niskiej gęstości (LDL), które wiążą się z miażdżycą.[21] Te przeciwutleniające właściwości mogą bezpośrednio zapobiegać lub leczyć zwiększone ciśnienie krwi - co udowodniono w badaniach na zwierzętach.[22]
Wyciąg z pestek winogron działa na wiele innych sposobów by korzystnie wpływać na ciśnienie krwi. Zwalcza formację końcowych produktów zaawansowanej glikacji (AGE),[23] wczesny krok w produkcji zapalenia związanego z chorobami sercowo-naczyniowymi i nowotworem.[24] Oznacza to, że ekstrakty z pestek winogron mają potencjał nie tylko w zapobieganiu nadciśnienia, ale również w zwalczaniu kilku z jego szkodliwych efektów, takich jak uszkodzenia nerek.[25]
Wyciąg może chronić również mięsień sercowy. W badaniach nad atakiem serca, u zwierząt które otrzymały ekstrakt z pestek winogrona, tkanka sercowa lepiej dochodziła do zdrowia po zahamowaniu przepływu krwi (ischemii), w porównaniu z tkanką osobników nie otrzymujących suplemntację.[26]
Polifenole pestek winogron, jak wykazano na modelach zwierzęcych, zmniejszają również nadciśnienie sodozależne, co następnie może pomóc przywrócić ciśnienie krwi do prawidłowego poziomu.[27] Co więcej, u szczurów z nadciśnieniem wykazano rolę ekstraktu w poprawie funkcji kognitywnych.[28]
Wszystkie te mechanizmy przyczyniają się do poprawy kontroli ciśnienia krwi i skutkują klinicznie uzasadnionymi spadkami jego poziomu, obserwowanymi w badaniach przeprowadzonych na ludziach.[29] Niedawne odkrycia na temat resweratrolu, głównego składnika wyciągu, rzucają nowe światło na jego mechanizm i potencjał.
Resweratrol jest jedną z najbardziej fascynujących, biologicznie aktywnych molekuł znanych nauce. Wykazuje wiele korzystnych efektów, działając na kilka kluczowych metabolicznych czynników, pomagając promować długowieczność i zwalczać chroniczne choroby. Jako potężny przeciwutleniacz, resweratrol poprawił również aktywność regulującego kompleksu SIRT-1, który wiązał się z dłuższym życiem wielu eksperymentalnych modeli.[30] Hamuje również sygnalizujące molekuły w postaci komórek naczyń krwionośnych, które są związane z nadciśnieniem.[31] Polifenole poprawiają sposób w jaki śródbłonkowe komórki wyścielające naczynia reagują i odpowiadają na czynniki, które kontrolują ciśnienie krwi i nadciśnienie.[32]
Pierwsze badania sugerują, że resweratrol może posiadać hamujące ACE (enzym konwertujący angiotensynę) zdolności, zwiększając swój potencjał w utrzymywaniu zdrowego ciśnienia krwi.[33] Co więcej może znieść kilka z ubocznych efektów angiotensyny II, takich jak przerost naczyniowych komórek mięśnia gładkiego (hipertrofii).[34]
Przy użyciu modeli zwierzęcych, wykazano również, że resweratrol pomaga zapobiec hipertrofii mięśnia sercowego wywołanej przez wysokie ciśnienie krwi.[35] Chroniczna hipertrofia może prowadzić do zaburzeń i niewydolności serca.[36] Angiotensyna bierze udział w tym procesie, a resweratrol, działając na wiele sposobów, może go zablokować.[37]
Jak wykazano w badaniach zwierzęcych, resweratrol zmniejsza nadciśnienie płucne, podniesione ciśnienie w arteriach płuc, które dramatycznie osłabia jakość życia ludzi z chroniczną chorobą serca.[38]
- Wysokie ciśnienie krwi zagraża milionom Amerykanów każdego roku, pomimo leków i rekomendacji o diecie i ćwiczeniach.
- Od dawna wiadomo, że przeciwutleniacze poprzez różne mechanizmy zapewniają pewną ochronę przed nadciśnieniem.
- W 2010 roku, przełomowe badania ujawniły, że stres oksydacyjny bezpośrednio podnosi produkcję silnego hormonu angiotensyny, zwiększającego ciśnienie krwi. Te odkrycia ujawniają nową, pilną potrzebę znalezienia terapii, które mogłyby przywrócić prawidłowe przeciwutleniające funkcje.
- Substancje odżywcze, takie jak białko serwatkowe i peptydy, wyciąg z pestek winogrona oraz granatu posiadają lepsze właściwości przeciwnadciśnieniowe, co wykazano w badaniach przeprowadzonych zarówno na ludziach jak i zwierzętach.
- Wszystkie trzy substancje przywracają funkcję przeciwutleniające i zwalczają efekty angiotensyny zarówno poprzez zmniejszanie produkcji jak i przez blokowanie jej szkodliwego wpływu na wrażliwe tkanki.
Granat
Jak wykazano w badaniach, granat korzystnie wpływa na zdrowie sercowo-naczyniowe i kontrolę ciśnienia krwi.[39] Jest bogatym źródłem skutecznych, naturalnych polifenoli.[40] Te cząsteczki przyczyniają się do redukcji komórkowego stresu oksydacyjnego i pomagają przywrócić naturalne przeciwutleniacze do efektywnych wartości. Łagodzenie skutków stresu oksydacyjnego w komórkach, szczególnie tych w układzie naczyniowym, daje obiecujące wyniki w walce z nadciśnieniem, ponieważ ogranicza produkcję angiotensyny.
Podobnie jak w przypadku białka serwatkowego i wyciągu z pestek winogron, ekstrakt z granatu również bezpośrednio hamuje aktywność enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), pomagając w ten sposób obniżyć ciśnienie krwi.[41] Tak jak resweratrol, granat skutecznie blokuje kilka uszkodzeń wywołanych przez angiotensynę w tkankach wrażliwych na zmiany nadciśnieniowe.[42]
Suplementy granatu mogą również zwiększać poziom przeciwutleniających, ochronnych kompleksów zwanych paraoksonazą (PON).[43] PON jest głównym składnikiem lipoprotein o dużej gęstości (HDL). Powszechnie uważa się, że odpowiada on za liczne korzystne efekty wynikające z obecności HDL.[44]
Kolejną korzyścią wyciągu z granatu jest jego wpływ na funkcjonowanie ścian naczyń krwionośnych. Uszkodzenia oksydacyjne czynią naczynia wrażliwymi na zmiany w miejscach gdzie ciśnienie krwi jest wyraźnie zwiększone przez tzw. naprężenie ścinające. Sok z granatu łagodzi je dzięki poprawie aktywności śródbłonkowej, rozszerzającej naczynia syntazy tlenku azotu (eNOS).[45]
Kliniczne korzyści spożywania granatu leczącego choroby sercowo-naczyniowe i wpływającego ciśnienie krwi są niepodważalne. Przełomowe badania z 2004 roku z Izraela wykazały, że konsumpcja soku z granatu przez 3 lata zmniejszyła grubość ściany arterii szyjnej u pacjentów, którzy mieli zwężone tętnice.[46] Mózg jest zaopatrywana w krew głównie przez arterie szyjne. Pogrubienia się ich ścian jest zatem pierwszym etapem udarów. Samo w sobie jest bezpośrednim skutkiem chronicznej ekspozycji na podniesione ciśnienie krwi, jaki i nieprawidłowych profili lipidowych. U pacjentów uczestniczących w izraelskiej próbie do końca pierwszego roku, wykazano średnio 12% redukcję skurczowego poziomu ciśnienia krwi.
Kolejne badania przeprowadzone na ludziach ujawniły, że suplementacja granatu wywołała poprawę przepływu krwi do serca i mózgu u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi.[47] A ocena zależnej od przepływu rozszerzalności tętnicy ramiennej, miara zdolności naczyń do reagowania na zmiany ciśnienia, po konsumpcji soku z granatu była znacznie lepsza.[48]
Stres oksydacyjny, nadciśnienie i angiotensyna
W ciągu ostatniej dekady, naukowcy zaczęli zauważać istotną rolę stresu oksydacyjnego w pojawianiu się nadciśnienia.[49] W badaniach zwierzęcych wykazano, że stres oksydacyjny zwiększał ciśnienie krwi, jednak kiedy osłabiono jego oddziaływanie, ciśnienie normalizowało się.[50] Sednem sprawy jest brak równowagi między produkcją a usuwaniem reaktywnych form tlenu (ROS), które wywołują uszkodzenia tkanek bezpośrednio związanych z utrzymaniem ciśnienia.[51]
Nerki i naczynia krwionośne są dwoma zasadniczymi tkankami narażonymi na uszkodzenia ROS.[52] Są one ściśle związane z regulacją przepływu krwi i ciśnieniem oraz bogatymi źródłami ROS.[53] Uszkodzenia ROS zmniejszają zdolność naczyń krwionośnych do rozluźnienia się w przypadku zwiększonego przepływu, który podnosi ciśnienie krwi.[54] ROS wywołuje również reakcje zapalne w naczyniach, którym grozi podniesione ciśnienie.[55] Zmienia cechy sygnalizacyjne istotnych komórek śródbłonka, które wyścielają naczynia krwionośne i przekazują informacje o ciśnieniu do innych struktur w naczyniach.[56] W końcu, ROS zakłóca w mózgu sygnalizację centralnego układu nerwowego, dalej podnosząc ciśnienie krwi.[57]
Nerka jest głównym organem kontrolującym ciśnienie krwi, głównie dzięki sieci cząsteczek sygnalizujących zwanych układem renina-angiotensyna. Jest narządem w którym dochodzi do największych uszkodzeń.
Kiedy nerka „odczuwa” spadek przepływu krwi, wydziela enzym zwany reniną. Renina z kolei działa na cząsteczki zwane angiotensynogenami, które są produkowane w całym organizmie.[58] Renina odcina małą część cząsteczki angiotensynogenu, tworząc w ten sposób krótki łańcuch aminokwasu o nazwie angiotensyna I.[59] Inny enzym konwertujący angiotensynę (ACE) wykonuje końcowe cięcie, produkując aktywny peptyd hormonu angiotensyny II.[60] Angiotensyna II jest z kolei potężnym czynnikiem zwężającym naczynia krwionośne, wywołującym natychmiastowy wzrost ciśnienia krwi.[61]
Około 30 lat temu naukowcy rozwinęli skuteczną kategorię leków znanych jako inhibitory ACE. Te farmaceutyki zapobiegają końcowemu etapowi, w którym angiotensyna I jest konwertowana do aktywnej angiotensyny II.[62] Odpowiednio stosowane, mogą pomóc zmniejszyć ciśnienie krwi, ale i nieść konkretne ryzyko skutków ubocznych.[63]
Jednak większość inhibitorów ACE działa tylko na jednym poziomie, czyniąc je nieefektywnymi wobec stresu oksydacyjnego, który jest skutecznym bodźcem produkcji angiotensyny. W tym niekorzystnym cyklu, zwiększone ilości aktywnej angiotensyny dalej stymulują produkcję ROS (reaktywnych form tlenu).[64] To zmusiło naukowców do gorliwych poszukiwań alternatywnych sposobów na zmniejszenie wywołanych przez stres oksydacyjny efektów angiotensyny na naczynia krwionośne.

Kiedy ciśnienie krwi jest stale powyżej tego poziomu lub kilka razy w ciągu dnia pojawiają się jego skoki, ryzyko choroby naczyniowej i uszkodzenia nerek wzrasta.
Często wśród starzejących się ludzi odnotowuje się podwyższony poziom ciśnienia krwi, co wymaga wielopoziomowego podejścia w leczeniu.
Okresowe monitorowanie ciśnienie krwi w gabinecie lekarskim może nie wykryć okresów w ciągu dnia kiedy ciśnienie może być poważnie podniesione, bądź kiedy działanie leku na nadciśnienie mija. Najlepszym rozwiązaniem jest domowe monitorowanie ciśnienia krwi za pomocą ciśnieniomierza.
Niektórzy ludzie wymagają stosowania leków zmniejszających ciśnienie krwi, aby osiągnąć optymalną kontrolę. Powszechny farmaceutyk zwany lozartan często przepisywany jest w początkowej dawce 50 mg na dzień. Nie zawsze jednak zapewnia on 24 godzinną kontrolę ciśnienia krwi, czasami niezbędne jest przyjmowanie go 2 razy na dzień (do 50 mg dwa razy dziennie).
Droższy lek o nazwie Benicar ® zapewniający lepszą 24-godzinną kontrolę ciśnienia krwi, zwykle przepisywany jest w początkowej dawce 20 mg razy na dzień.
Zaletą stosowania substancji odżywczych, które wspomagają utrzymywanie zdrowego poziomu ciśnienia krwi jest to, że mogą one zmniejszyć niezbędną dawkę leku na receptę. Zmiana stylu życia (redukcja spożywanych kalorii/sodu i większa aktywność fizyczna) również może zmniejszyć dawkę lub potrzebę przyjmowania przeciwnadciśniniowych leków na receptę.
Nie ma znaczenia jaka metodę wybierzesz, najważniejszym celem jest utrzymywanie ciśnienia krwi na poziomie nie większym niż 115/75 w spoczynku przez cały dzień. Za pomocą domowego urządzenia monitorującego ciśnienie krwi, możesz je kontrolować kilka razy na dzień aby upewnić się czy wybrany przez ciebie sposób osiąga zamierzone rezultaty.
Podsumowanie
Podniesione ciśnienie krwi (nadciśnienie) stale zagraża jakości i długości naszego życia. Od lat wiemy, że ludzie, którzy spożywają duże ilości przeciwutleniaczy zazwyczaj mają niższe ciśnienie krwi i rzadziej cierpią na choroby sercowo-naczyniowe. Dopiero od dekady zaczynamy rozumieć biochemiczną podbudowę tego kardioprotekcyjnego efektu. Teraz rozumiemy, że stres oksydacyjny wywołuje stany zapalne w naczyniach krwionośnych, które osłabiają ich zdolność do bezpiecznego regulowania ciśnienia krwi.
Dopiero w 2010 roku dowiedzieliśmy się, że wysoki stan stresu oksydacyjnego sprawia, że gwałtownie rośnie ilość hormonu angiotensyny w organizmie zwiększającego ciśnienie. Te odkrycia wywołały falę zainteresowania wśród naukowców starających się kontrolować ciśnienie krwi poprzez modyfikowanie stresu oksydacyjnego w organizmie. Na szczęście, dowody naukowe potwierdziły protekcyjny wpływ trzech substancji odżywczych. Białko serwatkowe, wyciąg z pestek winogronu i granatu działają poprzez przywracanie zdrowych poziomów przeciwutleniaczy. Zapobiegają one również aktywacji angiotensyny i jej niszczącego wpływu dzięki serii związanych ze sobą ale uzupełniających się mechanizmów. Stosowanie wszystkich trzech substancji odżywczych jednocześnie pomaga optymalizować zdrowie sercowo-naczyniowe.
Materiał wykorzystany za zgodą Life Extension. Wszelkie prawa zastrzeżone.